عاشورائیان

معاویه با تعیین فرزندش یزید مورثی کردن خلافت را در میان مسلمانان پایه گذاری کرد . این کار در حالی صورت گرفت که یزید به فسق و فجور شهره بود . معاویه به دروغ عنوان می کرد که بهتر از فرزندش برای خلافت کسی را سراغ ندارد . برای این کار او از تطمع و تهدید بهره گرفت و به دنبال آن بزور مردم شهرهای مختلف را واداشت تا برای ولایات بیعت کنند . تنها مشکل معاویه افراد خاصی در مدینه بودند که مهمترین آنها امام حسین ( ع ) و عبدالله فرزند زبیر بودند .

با مرگ معاویه در رجب سال 60 هجری ، یزید به خلافت رسید و به حاکم مدینه نوشت تا سریعا از این دو نفر بیعت بگیرد . حاکم شهر نتوانست چنین کند و فردای آن روز امام حسین ( ع ) همراه خاندانش راهی مکه شد . عبدالله بن زبیر نیز چنین کرد . مکه محیطی امن تر بود و یزید نمی توانست بزودی بر ضد آنها اقدامی کند .

 حماسه کربلا

امام حسین ( ع ) بزرگترین شخصیت بنی هاشم بود . وی پس از شهادت برادرش با شیعیان کوفه در ارتباط بود و نسبت به معاویه انتقادات شدیدی می کرد ، بنابراین با مرگ معاویه و روی کار آمدن یزید ، امام از بیعت با یزید خودداری کرد .این به معنای آن بود که خلافت او را نمی پذیرد ، روشن بود که آنها نیز وی را رها نمی کردند و در این میان برخوردی پیش می آمد .

با شروع تهدیدات یزید ، امام به مکه آمد تا در پناه حرم الهی و با استفاده از ایام حج بتواند مردم را برای مخالفت با یزید آماده کند . شیعیان کوفه هنگامی که از حرکت امام به مکه آگاهی یافتند ضمن نوشتن نامه های متعددی از وی خواستند که به کوفه رفته و رهبری آنان را در دست گیرد . در ابتدا امام به نامه های آنها اعتنایی نکرد ، اما با اصرار کوفیان ، عموزاده خود مسلم بن عقیل را به کوفه فرستاد تا وضعیت آن شهر را برسی کند .

مسلم به کوفه آمد و با تماسی که با شیعیان برقرار کرد دامنه قدرت آنهارا در شهر گسترده دید و بلافاصله به امام نوشت هر چه زودتر عازم کوفه شود . کسانی که پس از گذشت 35 روز از ورود مسلم به کوفه با وی بیعت کرده بودند بالغ بر هجده هزار نفر می شدند . به دنبال رسیدن نامه مسلم ، امام حسین ( ع ) عازم عراق شد .

همراه وی تعداد زیادی از مردم که به احتمال ، قریب یک هزار نفر می شدند حضور داشتند ، در فاصله رسیدن نامه مسلم به امام و حرکت به سمت عراق ، وضعیت کوفه دگرگون شد . حاکم قبلی که نعمان بن بشیر بود عزل شده و کار به دست عبیدالله بن زیاد سپرده شد .

وی با استبداد خاص خود توانست شیعیان را بسرعت سرکوب کند و با دستگیری مسلم ، وی را به شهادت برساند . او بزور مردم کوفه را آماده کرد تا در لشکر گاه آماده شده و برای جنگ با امام حسین ( ع ) مهیا باشند .

امام در آخرین مراحلی که به کوفه نزدیک می شد خبر شهادت مسلم را شنید و اندکی بعد با طلایه سپاه دشمن که فرماندهی آن را حربن یزید ریاحی بر عهده داشت برخورد کرد . حر وظیفه داشت وی را به کوفه ببرد ، اما امام بازگشت به مکه یا رفتن به یکی از سرحدات کشور اسلامی را مطرح می کرد . پس از مدتی بحث و جدل ، توافق کردند راهی را انتخاب کنند تا نه سمت کوفه باشد ، نه مکه تا وقتی فرمان عبیدالله برسد . با رسیدن آنها به کربلا فرمان ابن زیاد رسید و آنان توقف کردند . این زمان روزهای اول محرم سال 61 هجری بود . تا روز نهم مرتب سپاهیانی از کوفه به سمت کربلا اعزام می شدند . در مقابل همراهان امام که در طول راه کاهش یافته بودند باز هم کم می شدند ، گر چه از مردم کوفه و نواحی اطراف برخی از شیعیان به امام ملحق شدند . از جمله آنان حبیب بن مظاهر و مسلم بن عمو سجه بود . از روز هفتم محرم دسترسی همراهان امام به آب فرات قطع گردید و به دنبال آن وضعیت سختی برای زنان و کودکان بوجود آمد . در این مدت مذاکراتی نیز صورت گرفت عمربن سعدبن ابی وقاص که فرماندهی نیروهای ابن زیاد را داشت می خواست تا به نحوی مانع جنگ شود اما ابن زیاد با اصرار شمربن ذی الجوشن پیشنهاد او را نپذیرفت و گفت یا باید امام حسین ( ع ) با یزید بیعت کند و یا آماده جنگ باشد ، امام حاضر به بیعت با یزید نشد ، به دنبال آن در پایان روز نهم محرم فرمان جنگ صادر شد ، اما با درخواست امام به فردا یعنی عاشورای سال 61 هجری موکول گردید فردای آن روز درگیری آغاز گردید ، در ابتدای در درگیری تن به تن تعدادی از دشمن کشته شدند . زمانی که دشمن این وضعیت را دید یاران امام را بطور جمعی هدف تیرباران قرار داده و به شهادت رساند .

افرادی از خاندان امام حسین ( ع ) که بالغ 16 نفر بودند بتدریج به دست دشمن به شهادت رسیدند و در نهایت امام حسین ( ع ) نیز شهید شد . پس از آن سربازان بی شرم ابن زیاد با حمله به خیمه گاه اسباب و اثاثیه را غارت کرده و زنان و کودکان را آواره بیابان کردند . یکی دو روز بعد انها را گرد آورده به عنوان اسیر به کوفه و سپس به شام بردند . در طول همین مسیر بود که اما سجاد ( ع ) و حضرت زینب ( ع ) با خطبه آتشین خود پیام حادثه خونین کربلا را به مردم پیمان شکن کوفه و مردمان خفته و ناآگاه شام رساندند .

 تحلیل قیام عاشورا

تحلیل این حادثه عظیم در این سطور کوتاه ناممکن است . با رخ دادن کربلا این واقعیت بخوبی آشکار گردید که تنها بعد از گذشت نیم قرن از رحلت پیامبر ( ص ) جامعه مسلمانان ، آن قدر دچار انحراف شده که فزرند پیامبر ( ص ) را به شهادت رسانده و خاندان رسول الله ( ص ) را به عنوان اسیر جنگی راهی شهرهای مسلمین می کند . این در حالی است که فاسق فاجری چون یزید به عنوان امیر المومنین بر جامعه حکومت کرد .

هدف اصلی امام در این قیان در وصیت نامه خود آن حضرت به برادرش محمدبن حنیفیه چنین آمده است : ( من نه از روی خودخواهی یا برای خوشگذرانی و نه برای فساد و ستمگری از مدینه خارج می شوم بلکه هدف من اصلاح امت جدم رسول الله ، امر به معروف و نهی از منکر و پیاده کردن سیره جدم رسول الله ( ص ) و پدرم علی بن ابیطالب ( ع ) است ) .

سه رکن این وصیت نامه یعنی اصلاح امت ، امر به معروف و نهی از منکر و پیاده کردن سنت رسول الله ( ص ) چیزی جز پیاده کردن اسلام اصیل نیست .

حادثه کربلا نشان داد گر چه ممکن است انسان مومن شرایط خاصی را تحمل کند ، اما مواردی وجود دارد که عزیزترین فرد روی زمین خود را باید فدای احیای اسلام و سنت نبوی و علوی کند . در این وضع جای پرهیز و تقیه نیست .

امام حسین ( ع ) در این راه نه تنها خود ، بلکه بیش از شانزده تن از عزیزان خود را که از جمله آنها کودک شیر خواره اش بود تقدیم خداوند کرد .

تاریخ گواهی می دهد که بیشترین نهضتهای ضد ظلم در عالم اسلام از حادثه کربلا الهام گرفته اند . در میان شیعیان ، رخداد کربلا بیش از سایر مسلمانان مطرح بوده و تاثیر شگرفی در داشتن روحیه ضد ظلم و ستم ، از خود بر جای نهاده است . امام حسین ( ع ) امروزه همچنین مورد احترام بسیاری از جوامع مسلمان در هند ، مصر و سایر نقاط بوده و در سالروز تولد و شهادت ایشان در آن کشورها مراسم خاصی برگزار می شود . برگزاری این مراسم در طول تاریخ قوی ترین تاثیر را در اندیشه و عمل مسلمانان به ویزه شیعیان بر جای گذاشته است .  

  منبع : تاریخ اسلام و جهان